Het Vlaams Regeerakkoord pleit voor een passende omkadering van vrijwilligers in crisissituaties.
In de mededeling van 4 april 2025 betreffende het Vlaams Defensieplan pleit de Vlaamse Regering voor een versterking van de burgerlijke weerbaarheid, samen met de lokale besturen (Punt 9). Er wordt een Vlaams burgerlijk weerbaarheidsprogramma aangekondigd waarvan de lokale overheden de coördinatie opnemen. In die context kunnen lokale besturen lokale vrijwilligerskorpsen oprichten die onmiddellijk ingeschakeld kunnen worden in het kader van noodhulpverlening en waar vrijwilligers bijdragen aan het uitvoeren van logistieke, operationele en medische taken in het geval van bijzondere nood.
De conceptnota aan de Vlaamse Regering van 23 mei 2025 over het Vlaams burgerlijk weerbaarheidsprogramma ‘vrijwilligerskorpsen’ moedigt gemeenten aan om gemeentelijke vrijwilligerskorpsen op te richten om de weerbaarheid en paraatheid bij noodsituaties te versterken. Concreet werkt de Vlaamse Regering in deze conceptnota het vrijwilligerskorpsenmodel uit met de intentie het uitbouwen van gemeentelijke vrijwilligerskorpsen te faciliteren, en structureel te voorzien in ondersteuning voor dit engagement door via lokale besturen in te zetten op vorming, coördinatie, samenhorigheid en burgerzin. Het model ontlast lokale besturen maximaal in noodsituaties. De doelstelling van de vrijwilligerskorpsen is om de waardevolle vaardigheden, het engagement en de motivatie van Vlamingen op een gecoördineerde manier inzetbaar te maken. Gelet op hun decretale rol als ‘helper van de Vlaamse overheid’ en hun bestaande expertise hierin, wordt de coördinatie en begeleiding van de vrijwilligerskorpsen opgenomen door Rode Kruis-Vlaanderen. Binnen het model van de vrijwilligerskorpsen ligt de beslissing over de oprichting van een vrijwilligerskorps bij de gemeente.
Het besluit van de Vlaamse Regering van 18 juli 2025 kent een projectsubsidie toe aan Rode Kruis-Vlaanderen van 1 september 2025 tot 31 augustus 2029 voor de ondersteuning van de gemeentelijke vrijwilligerskorpsen. Deze ondersteuning vertaalt zich naar het aanbieden van opleidingen voor vrijwilligers en het voorzien van een digitale crisistool voor rekrutering, verzekering, inzet en coördinatie van het gemeentelijk vrijwilligerskorps. Deze subsidie geldt voor elke gemeente tot en met 80 crisisvrijwilligers.
Het stadsbestuur erkent het belang van lokale betrokkenheid, solidariteit en burgerzin bij de uitbouw van een veerkrachtige gemeenschap. De oprichting van een gemeentelijk vrijwilligerskorps is een waardevol instrument om de gemeentelijke noodplanning te versterken. Het vrijwilligerskorps kan immers hulp en ondersteuning bieden in geval van lokale crisis- en noodsituaties. De samenwerking met Rode Kruis-Vlaanderen, beschreven in het vrijwilligerskorpsenmodel, garandeert zowel juridische bescherming voor vrijwilligers, alsook efficiëntie en coördinatie van het korps via de digitale crisistool van het Rode Kruis.
Het stadsbestuur wil dus actief inzetten op de versterking van de lokale veerkracht bij lokale crisissituaties, het bevorderen van de solidariteit tussen inwoners en van de weerbaarheid van individuen. We willen vrijwilligerswerk ten dienste van de lokale gemeenschap faciliteren en we willen nieuwe vrijwilligers mobiliseren. Daarom wordt voorgesteld om deel te nemen aan een georganiseerd kader voor vrijwilligers bij noodsituaties op basis van het vrijwilligerskorpsenmodel zoals uiteengezet in de conceptnota aan de Vlaamse Regering van 23 mei 2025 over het Vlaams burgerlijk weerbaarheidsprogramma ‘vrijwilligerskorpsen’.
Binnen stad Vilvoorde zal dit project opgestart worden onder de naam van 'crisisvrijwilligers'. Er zal eerst een pilootfase gelanceerd worden met een maximum van 30 crisisvrijwilligers. Op termijn kan deze groep uitgebreid worden naar een groter aantal.
De lokale veiligheidscel Vilvoorde (13 november 2025) geeft een gunstig advies omtrent de oprichting van een vrijwilligerskorps binnen stad Vilvoorde.
Hiervoor dient een samenwerkingsovereenkomst gesloten te worden met Rode Kruis Vlaanderen.
De overeenkomst bepaalt de activiteiten die Rode Kruis Vlaanderen en de stad zullen uitvoeren in het kader van het oprichten van een Gemeentelijk Vrijwilligerskorps conform de samenwerkingsovereenkomst Vlaamse Regering en de voorwaarden waaronder dit zal gebeuren.
Het doel van deze overeenkomst is het oprichten van een kwalitatief opgeleid vrijwilligerskorps bestaande uit minimaal 10 leden, beschikbaar bij noodsituaties, gecoördineerd door Rode Kruis.
De samenwerkingsovereenkomst met Rode Kruis Vlaanderen voor de oprichting en ondersteuning van een gemeentelijk vrijwilligerskorps wordt goedgekeurd.
De overeenkomst maakt integraal deel uit van dit besluit.
De voorzitter van de gemeenteraad en de algemeen directeur worden gemachtigd om de samenwerkingsovereenkomst te ondertekenen.
Het college van burgemeester en schepenen wordt belast met de uitvoering van dit besluit.
Een afschrift van dit besluit wordt toegestuurd naar Rode Kruis Vlaanderen.